سبد خرید

0 کالا - 0تومان
سبد خرید خالی می باشد!

امتیاز کاربران

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال

دكتر حسن ذوالفقاري شخصیتی نوآور در کار خود است. او متخصص فرهنگ عامه‌ ایرانی و استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تربیت مدرس است و کارهای بزرگی برای فرهنگ این مرزوبوم انجام داده است. وي همچنين هفده‌بار در جشنواره‌هاي مختلف از جمله در نوزدهمین جشنواره‌ بین‌المللی خوارزمی، جشنواره‌ کتاب‌های رشد و جشنواره‌ کتاب‌های کمک آموزشی مورد ستایش و قدردانی قرار گرفته است. از ایشان حدود سی عنوان کتاب در حوزه‌های تخصص‌شان منتشر شده یا در دست انتشار است.

دكتر حسن ذوالفقاري استاد دانشگاه، پژوهشگر و مؤلف كتاب­هاي درسي و مدیر گروه آموزش زبان فارسی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی در سال 1345 در دامغان به دنیا آمد. وي در سال 1375 دكتري زبان و ادبيات فارسي خود را از دانشگاه تهران گرفت و اكنون استاد دانشگاه تربيت مدرس و رئیس مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی آن دانشگاه است.

وي برگزيده رتبه دوم پژوهش­‌هاي كاربردي در نوزدهمين جشنواره بین‌المللی خوارزمي، برگزيده­ سومين، چهارمين و پنجمين جشنواره­ كتاب­‌هاي رشد، برگزيده­ كتاب تقديري سال، برگزيده مؤلفان استان سمنان، عضو شوراي علمي دايره‌المعارف بزرگ اسلامي، از مدخل نگاران بنياد دایرة‌المعارف اسلامي، عضو هیئت‌رئیسه انجمن استادان زبان و ادبيات فارسي و انجمن علمي نقد ادبي ايران، مدیرمسئول و سردبیر فصلنامه فرهنگ و ادبیات عامه و عضو هيئت تحريريه پنج فصلنامه تخصصي و نويسنده چهل جلد کتاب و 150 مقاله است.

دكتر حسن ذوالفقاري استاد دانشگاه، پژوهشگر و مؤلف كتاب­هاي درسي و مدیر گروه آموزش زبان فارسی فرهنگستان زبان و ادبیات فارسی در سال 1345 در دامغان به دنیا آمد. وي در سال 1375 دكتري زبان و ادبيات فارسي خود را از دانشگاه تهران گرفت و اكنون استاد دانشگاه تربيت مدرس و رئیس مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی آن دانشگاه است.

وي برگزيده رتبه دوم پژوهش­هاي كاربردي در نوزدهمين جشنواره بین‌المللی خوارزمي، برگزيده­ سومين، چهارمين و پنجمين جشنواره­ كتاب­هاي رشد، برگزيده­ كتاب تقديري سال، برگزيده مؤلفان استان سمنان، عضو شوراي علمي دايره‌المعارف بزرگ اسلامي، از مدخل نگاران بنياد دایرة‌المعارف اسلامي، عضو هیئت‌رئیسه انجمن استادان زبان و ادبيات فارسي و انجمن علمي نقد ادبي ايران، مدیرمسئول و سردبیر فصلنامه فرهنگ و ادبیات عامه و عضو هيئت تحريريه پنج فصلنامه تخصصي و نويسنده چهل جلد کتاب و 150 مقاله است.

 

معرفی کتاب‌ها

کتاب‌های درسی (26 جلد)

فارسی عمومی

کتاب درسی دانشگاه­‌ها و درس عمومی تمام رشته­‌هاست. این کتاب در ده فصل بر اساس انواع ادبی نمونه­‌های متون نظم و نثر را معرفی می‌­کند. در بخش پایانی مباحث درست­‌نویسی هم آمده است.

 

فارسی بیاموزیم (11 جلد)

تألیف دكتر حسن ذوالفقاري - دكتر مهبد غفاري - دكتر بهروز محمودی بختياري

اين كتاب با آخرين شيوه‌­هاي زبان دوم، زبان شيرين فارسي را به غير ايراني آموزش مي­‌دهد. کتاب شامل كتاب درس، كتاب كار، راهنماي معلم، نوارهاي صوتي تصویری، واژه‌نامه‌ها و ديگر رسانه­‌هاي آموزشي است. اکنون چاپ چهارم کتاب در سراسر دنیا توزیع‌ شده است. این کتاب برگزیدۀ نوزدهمین جشنواره خوارزمی شده و کتاب تقدیری سال 1384 هم بوده است.

 

كتاب كار نگارش و انشا؛ آموزش مهارت‌های نگارشي با روشي كاربردي به همراه تمرين و نمونه (3 جلد)

فرهنگ بزرگ ضرب‌المثل‌های فارسی (2 جلد) تهران، انتشارات معین، 1388 و چاپ سوم انتشارات علم

این فرهنگ 2600 صفحه‌ای شامل 100 هزار مثل فارسی جامع‌­ترین کتاب در این حوزه است. ترتيب تنظيم كتاب الفبايي است که در پایان، نمايه­اي از کليدواژه­ه‌اي مهم مثل­‌ها و موضوعات به شکل الفبايي آمده است. مقدمه­ مفصل کتاب مباحث ضروري در شناخت مثل­‌ها شامل بيان تاريخچه­ تدوين امثال، تعريف و ويژگي­‌هاي امثال، درون‌مایه و محتواي امثال، طبقه‌بندی مثل­‌ها را در برمی‌گیرد. در مواردي که فهم مثلي مستلزم دانستن معني واژه­اي بوده است، واژه‌نامه­ پاياني کتاب داراي پنج هزار واژه است و می‌تواند کار فهم ضرب‌المثل‌های محلي را براي مخاطب آسان­تر کند. ضرب‌المثل‌های شهرستان‌ها، مناطق، اقوام ايراني و همچنين کشورهاي فارسی‌زبان در اين اثر گردآوری‌شده است.

 

داستان‌های امثال نشر مازيار، 1384 چاپ هفتم 1392

در این کتاب 2500 ضرب‌المثل‌ ایرانی ریشه‌شناسی شده و داستان آن بر اساس 130 منبع ارائه‌ شده است. در مقدمه این کتاب ضمن بیان تاریخچ‌ه­ای کوتاه، سیر تدوین داستان‌های امثال، منشأ و علت شهرت داستان‌های امثال و نظریات پیرامون آن ذکر می­‌شود.

 

یک‌صد منظومه عاشقانه ادب فارسی نشر چرخ، 1392 چاپ دوم 1394

موضوع کتاب بررسی و معرفی صد منظومه عاشقانه است و تنها شامل داستان‌های عاشقانه­ منظوم مثل لیلی و مجنون، می­شود. در کتاب، افسانه­‌های عاشقانه­ محلی را نیز می­‌خوانیم در این کتاب ساختار روایی منظومه­‌های عاشقانه و خویشکاری­‌های آن‌ها بررسی‌شده است. مقدمه­ مفصل کتاب به مباحث کلی چون ادبیات غنایی فارسی، سیر تاریخی، ریخت‌شناسی، انواع، ویژگی‌ها، بن‌­مایه‌­ها و تعداد منظومه‌های عاشقانه و مباحثی از این قبیل اشاره می­‌کند. مؤلف تمام منظومه­‌های هم نام چه مستقل یا نظیره را ذیل یک مدخل قرار داده است؛ برای مثال تمام داستان‌های مربوط به خسرو شیرین را با هر نام (شیرین و خسرو، فرهاد و شیرین، فرهاد نامه) ذیل مدخل خسرو شیرین آورده است. هر منظومه در قالب مدخلی مستقل معرفی می­شود. در هر مدخل ابتدا خلاصه­ا­ی از هر داستان حاوی مهم­ترین بن­‌مایه­‌ها و حوادث را برای آگاهی از سیر کلی داستان ذکر می­‌شود تا خواننده بر تحلیل­‌ها اشراف کامل داشته باشد. در لابلای خلاصه ابیات زیبا و نمونه‌­های شعر شاعر نیز می­‌آید تا خوانندگان بر سبک و سیاق و چگونگی شعر وی آگاهی یابند. پس از آن منظومه و سراینده­ی آن معرفی می‌­شود و اگر اثر نظیره یا نظیره­‌هایی داشته باشد، تمامی نظیره‌­ها معرفی و با اصل داستان مقایسه می­‌شود. این معرفی شامل اشاره به ارزش­‌های سبکی اثر اعم از زبانی و ادبی و محتوایی خواهد بود. سپس به مهم‌­ترین بن‌مایه‌­های داستانی آن اثر می­‌پردازد. تنظیم منظومه­‌ها برحسب الفبایی است نه تاریخی. سیر تاریخی در مقدمه­ کتاب به‌تفصیل بررسی می­‌شود. این کتاب اثری پژوهشی است که در تألیف آن از 800 منبع استفاده‌شده است. صد منظومه موردبررسی کتاب عبارت‌اند از:

آذر و سمندر، ازهر و مزهر، اصلی و کرم، امیر و گوهر، ایرج و هوبره، باقر و گل‌اندام، بدر منیر و بی­نظیر بديع‌‏الزّمان و قمرچهر، بهرام و زهره، بهرام و گل‌اندام، بیژن و منیژه، بیمار و طبیب، جمال و جلال، جمشید و خورشید، جم و گل/ سحر حلال، جهانگیر و نورجهان /حسن جهانگیر، چنسیر و لیلا / چنسیرنامه، حسن اتفاق، حسن و دل، حسینا و دلارام، حيدربيك و سنمبر، خج و سیامند، خرم و زیبا، خرم و صنوبر / عشق و آشوب، خسرو شیرین، خسرونامه، خمش خاتون و شاهزاده­­ی هوسران، خورشید و مهپاره، دل و جان/ مهتاب وکتان، دولرانی و خضرخان، ذرّه و خورشید، رابعه و بکتاش، راغب و مرغوب، رام و سیتا، رانی کیتکی و سندر، رتن و پدم/پدومات، زال و رودابه، زهره و منوچهر، زیبا و نگار / سسی و پنون، سام و پری‌دخت، سرو و تذرو، سعد و همایون، سلامان و ابسال، سلیم و سلمی، سليمان و بلقيس، سوزوگداز، سوهنی و مهینوال / ارژنگ عشق سیاوش و سودابه، سیف الملوک بدیع الجمال، شاهد و عزیز/ نیرنگ عشق، شاه و درویش، شاه و کنیزک، شمس و قمر، شمع و پروانه، شور محمود و مرزینگان، شیخ صنعان و دختر ترسا، شیدوش و ناهید، صنم و برهمن، طالب و زهره، طاهر و زهره، عزیز و نگار، فایز و پریزاد، فلک­ناز و خورشید آفرین / فلک­نازنامه، فیروز و شهناز، فیروز و نسرین، كامروپ و كاملتا/ دستور همت، گلزار عباسی گل و بلبل، گل و نوروز، لاس و خزال، لیلی و مجنون، مادهونل و کام کندلا / محض اعجاز، محمود و ایاز، ملک‌خورشید و معشوق بنارس، ملک­زاده و پری­دخت، ملك­زاد و نوش‌لب، مم و زین، منوهر و مدهومالت، مهر و ماه، مهر و مشتری، مهر و وفا، میرزا و صاحبه، ناز و نیاز، ناظر و منظور، نگارستان چین، نل و دمن، واله و سلطان، وامق و عذرا، ورقه و گلشاه، ویس و رامین، هشت بهشت، هفت اختر، هفت پیکر، هفت منظر، همایون و لعل پرور / مودت نامه، همای و همایون، همای و گُل‌کامکار، هنس و جواهرهير و رانجها، یوسف و زلیخا،

 

فرهنگ‌واره نامه‌نگاری (به همراه آیین نگارش و درست­نویسی انواع نامه­‌ها) نشر چرخ، 1392

اين كتاب مى‏‌كوشد نکته‌ها لازم را آموزش دهد. ورود به حوزه‌‏هايى چون نامه‏‌نگارى بين‏‌المللى، اسناد حقوقى، آگهى‏‌ها و... كه لازم است امّا در كتاب‏هاى نامه‌نگاری ادارى مطرح نمى‌‏شده، در اين كتاب آورده شده است. کتاب در دو بخش تنظیم‌شده است: بخش اوّل شامل کلیات نامه­نگاری، انواع نامه­نگاری ادارى، اجزاى نامه‏هاى ادارى، مراحل تهيّه‏ى نامه‏هاى ادارى، نامه­نگاری اشخاص حقیقی و روش نگاشتن، گزارش­نویسی آن است به همراه اصول و مبانی درست‌نویسی نامه­های اداری اعم از نشانه­گذاری، املای کلمات، قواعد فصل و وصل و ساده­نویسی نامه­ها ‌‌‌‌ و آیین نگارش آن‌ها.

بخش دوّم فرهنگنامه نامه‌نگاری اداری است که حاوی اصطلاحات و قالب­های اداری و نحوه­ی نگارش و نمونه­هایی از هریک است. برخی از انواع نامه­ی این بخش عبارت‌اند از: آگهی، آيين‏نامه، ابلاغ، اجاره‏نامه اجازه‏نامه، احضارنامه، ‏اخطار، ادعانامه /امتیازنامه، اساسنامه استشهادنامه‏/ گواه، نامه، استعفانامه، استعلام، استناد، استوارنامه، اسناد رسمی اطلاعيه‏، اظهارنامه، اقرارنامه، بخش‌نامه، بیانیه، بیمه­نامه، پاسخ به مطبوعات، پیام‌های کوتاه، پى‏نوشت/ دستور/ هامش، پيوست، پیام، پیامک، تبريك، تسلیت، تصویب­نامه، تعهّدنامه‏، تفاهم‌نامه، تقدیرنامه/ تشویق­نامه، تلفن‌گرام، تلكس‏، تلگرام، توبیخ­نامه، توصیه‌نامه، حکم، حکم انتصاب، حكم كارگزينى، حكم مأموريت، دبیرخانه، درخواست، دستور، دستورالعمل‏/ شیوه­نامه، دعوت‏نامه، دورنگار (فاكس)، رایانامه (ایمیل)، رضایت­نامه، رونوشت، سوگندنامه، شخص حقوقى، شخص حقيقى، شرکت­نامه، شکایت­نامه، صورت­جلسه، ضمانت­نامه، فسخ­نامه، قباله­نامه، قرارداد، قسمت‌نامه، قطعنامه، قول‏نامه‏، كارگزينى، کارنامک/ رزومه، كميسيون‏، گردش كار، گواهی، لايحه‏، مأموريت، متبوع‏، مديريّت‏، مرامنامه، مسئوليت مستقيم و غيرمستقيم مصوّبه، معرفي­نامه، مقرّرات، نامه گويا، نامه‏هاى مشهور یا ادبی، نامه­های بين‏المللى، نامه­های دوستانه یا شخصی، نامه­ی بازرگانی، نامه­ی سرگشاده، ﻧﻈﺎم­ﻧﺎﻣﻪ، هامش، هرزنامه، وصیت­نامه، وقف­نامه، وكالت‏نامه‏، يادداشت اداری.

 

ادبیات عامیانۀ ایران (مجموعه مقالات دكتر محمدجعفر محجوب) نشر چشمه، چاپ ششم، 1393

ادبیات عامیانه ایران در یک مجلد دربرگیرندۀ ۵۷ مقاله در حوزۀ ادبیات عامیانه ایران است. این مقالات طی پنجاه سال و به قلم توانای استاد یکتای ادب عامیانۀ ایران دکتر محمدجعفر محجوب (۱۳۰۳-۱۳۷۵) در مطبوعات و مجلات فرهنگی و ادبی در ایران و خارج از ایران چاپ‌شده است. عمدۀ مقالات در حوزۀ افسانه‌ها و داستان‌های عامیانه و آداب‌ورسوم مردم ایران است. قوت قلم، روش علمی، تازگی مطبوعات، شیرینی و جاذبه مطالب از ویژگی‌های این مجموعه است. برخی مقالات این مجموعه در نوع و در زمان خود و تا امروز تازگی داشته و دارد. بی‌شک این مجموعه مقالات ازجمله منابع محققان حوزۀ ادب عامیانۀ ایران خواهد بود. برخی از داستان‌های معرفی‌شده در این کتاب عبارت‌اند از: سمک عیار، ابومسلم نامه، امیرارسلان رومی، اخترنامه، داراب نامه، داستان فیروز شاه، بهرام و گل‌اندام و... عنوان چند مقالۀ مربوط به آداب‌ورسوم: سخنوری، کبوتر و کبوتربازی در ایران، نقالی، قصه‌خوانی، روش‌های عیاری، افسانه‌های مرغان.

 

چهل داستان كوتاه ايراني از چهل نويسنده‌ معاصر ايران، چاپ ششم، تهران، نيما، 1392

این کتاب چهل داستان کوتاه از نود سال داستان‌نویسی فارسی را در برمی­گیرد که حاوی متن و معرفی چهل داستان کوتاه از داستان‌های معروف و نویسندگان شناخته‌شده است. کتاب تاکنون به زبان چینی و ترکی و عربی نیز منتشرشده است.

 

چاه وصال (تصحيح و تحليل و پژوهش)؛ سراينده ميرزا احمد سند، تهران، اهل‌قلم، 1375

چاه وصال سرودۀ میرزا احمد سند (قبل از 1189) است که دیدار لیلی و مجنون را در چاه به تصوير كشيده است. این کتاب شامل داستان نگارستان چین و سیب و نخل نیز هست. میرزاحمد سند از شاعران دامغان در عصر صفوی است.

 

در قلمرو آموزش زبان ادبیات فارسي، تهران، سازمان پژوهش وزارت آموزش و پرورش، 1377

شامل برگزیده مقالات از نویسندگان ایرانی در حوزه زبان فارسی و آموزش آن است که به مناسبت برگزاری مجمع علمي آموزش زبان و ادبيات فارسي، منتشر شد و در اولین مجمع در شیراز منتشر شد.

 

پيغام اهل راز، انتشارات پويش معاصر، 1380

برگزیده حکایات و داستان‌های ادبی در 55 موضوع اخلاقی و عرفانی از مهم‌ترین متون ادبی

 

سر دلبران: معرفی چهره‌های ادب معاصر ایران با نمونۀ آثار نشر مازيار، 1386

این كتاب دربرگیرندۀ شرح‌حال چهل تن از پژوهشگران، ادیبان، شاعران و نویسندگان صدسالۀ اخیر ایران به همراه معرفی آثار، سبك و شیوه‌ و نمونه‌ای از آثار و اشعار و نوشته‌های آنان است. در كتاب چهره‌هایی معرفی می‌شوند كه از آثار آنان در كتاب‌های درسی استفاده‌شده است. معرفی هر چهره، شامل جنبه‌های متفاوت زندگی علمی و اخلاقی و تحصیلی آنان است. هم‌چنین نمونه‌های كوتاهی از آثار ایشان نیز ذکرشده است. ازجملۀ این شخصیت‌ها می‌توان به ملك‌الشعرای بهار، سید محمدعلی جمال‌زاده، علی‌اكبر دهخدا، سعید نفیسی، عباس اقبال، صادق هدایت، فریدون توللی، عبدالحسین زرین‌كوب، جعفر شعار، غلام‌حسین یوسفی، مهدی اخوان‌ثالث، مهرداد اوستا، محمدجعفر محجوب و... اشاره كرد.

 

سریر سخن (مجموعه مقالات دومين همايش پژوهش‌‌هاي زبان و ادبيات فارسي)، مركز تحقيقات زبان و ادبيات فارسي، 1384

 

باورهای عامیانه مردم ایران انتشارات چشمه 1394

باورهای هر قوم بافرهنگ آن قوم ارتباط مستقیم دارد. باورها بنیادی­ترین مبانی جهان­بینی انسان را در خود دارد. با تحول باورها، فرهنگ نیز گرایش و سمت‌وسوی دیگری به خود می­گیرد؛ بنابراین با شناخت تحولات رخ‌داده در باروهای اقوام، به فرهنگ آن قوم می­توان پی برد. این شناخت ما را به دیگر تحولات اجتماعی، اعتقادی، سیاسی و فکری رهنمون خواهد کرد. باورداشت­های اقوام با توجّه به شیوه­ی زندگی، برخواسته از عمق فکر و ذهن آن قوم است، مطالعه و امعان نظر در این باورها به ما کمک می­کند تا ببینیم کدام­یک از این باورها حاوی دستوری بهداشتی، اخلاقی و انسانی است. مطالعه دقیق­تر این باورها به ما می­گوید حتّی در افراطی­ترین این باورها، رمز و رازی نهفته است که شاید به دلیل فراموشی فلسفه وجودی آن‌ها، اکنون آن باورها را جزو خرافات به­شمار می­آوریم. آنچه امروز آن را خرافات و موهومات می­دانیم، جزیی از مسلمات و اعتقادات نیاکان ما بوده است. این باورها طی زمان‌های دراز دگرگون شده و شکل­های تحریف‌شده‌ای از آن به دست ما رسیده است. بیشتر آن‌ها نیز برخواسته از فقدان دانش و بینش کافی مردمان گذشته بوده است. این پژوهش با توجّه به چنین ضرورتی انجام شد. یکجا کردن باورهای مشترک قومی راه مطالعه را بر ما آسان و امکان مطالعات تطبیقی را ممکن می­سازد. از گذشته تا امروز صدها کتاب در این حوزه نگاشته شده که حاوی اطلاعات ذی­قیمتی است. کتاب‌های این حوزه شامل دو بخش است: منابع این کتاب­ شامل بیش از هزار کتاب و مقاله و پایان­نامه است. تمامی باورها از میان هزاران باور گردآمده از مناطق مختلف ایران، تنها یازده هزار باور مشترک در ذیل 650 مدخل باقی ماند. مؤلف کوشیده­ تا آنجا که ممکن باشد بازتاب باورهای عامّه را در شعر شاعران، امثال فارسی، سفرنامه­ها، متون ادبی و تمامی آثار مربوط به فرهنگ مردم جست­وجو کند و نشان دهد. همچنین ذیل هرعنوان با دسته­بندی و طبقه­بندی باورها کوشیده نظمی منطقی به باورهای هر مدخل دهد. برای نشان دادن گستره­ی جغرافیایی باورها و منطقه­ی رخداد آن نام شهر یا منطقه آمده است. نمایه­ای موضوعی شامل بیش از ده هزار عنوان امکان دسترسی جزئی­تر به باورها را نیز فراهم می­آورد. برخی از مدخل­های این فرهنگ عبارت‌اند از: آب، آتش، آسمان، آل، آهو، آیینه، ابر ابرو، ابليس، اتاق، اتّفاق بد، اجاق؛ دیگدان، ازدواج، اژدها، اسب، انار، انجير، باران، بَخْتَك، بخور، برادر؛ برف، برنج، بلبل، بهشت، بيني (دماغ)، پادشاه (شاه)، پارچه، پرستو، پرنده، پروانه، پري، پلنگ، پنير، پوست، پول، پيشاني، تابستان، تبر؛ تبرزین، ترازو، تره، ترياك (تریاق)، تسبیح، توت، توتون، تهمت، جارو، جبرییل، جگر جوجه‌تیغی (خارپشت) جوراب، جهنم (دوزخ) چارپا چارقد (روسری) چاقو، چانه (فک) چاه، چشمه، چلچله، چهل‌کلید (چل کلید)، حرف زدن؛ سخن گفتن، حسد، حمام، حنا، خار، خرزهره و...

 

جامع التمثیل نشر معين، 1390

جامع التمثیل یا جامع التماثیل کتابی است از آثار قرن یازدهم درباره داستان‌های امثال و تمثیل و حکایت‌های ادبی و بیان ریشه برخی ضرب‌المثل‌های معروف است که به زبان فارسی است و آن را محمدعلی حبله رودی در دارالسلطنه حیدرآباد دکن نوشته است. جامع التمثیل ازجمله کتاب‌هایی است که برای مجلس گویان و اهل منبر مناسبت دارد، زیرا در درون حکایات یا پس از آن‌ها مؤلف، به‌تناسب مباحث خود، به موعظه و اندرزگویی می‌پردازد و چون سخنوران، از آیات و احادیث و امثال و اشعار فارسی و عربی، به‌وفور استفاده می‌کند.

 

راهنمای ویراستاری و درست‌نویسی تهران، علم، 1387

کتاب در دو قسمت تنظیم‌شده است. قسمت اول ویرایش فنی با پنج فصل «نشانه‌‌گذاری»، «شیوه خط فارسی (پیوسته و جدانویسی)»، «املای درست واژگان»، «آوانگاری، عددنویسی، فرمول‌نویسی و سال‌نگاری»، «مستندسازی و کتاب‌آرایی» است... قسمت دوم ویرایش ساختاری-زبانی است با یک مقدمه و دو فصل با عنوان‌های «خطاهای واژگانی، تعبیری و اصطلاحی» و «خطاهای دستوری» که از بخش‌هایی مانند «درازنویسی»، «ناهماهنگی نهاد با فعل»، «حذف بی‌‌قرینه فعل»، «مجهول نابه‌جا» تشکیل می­شود. پیوست‌های کتاب شامل «فرهنگ برابرهای فارسی برای واژگان بیگانه» است. کتاب همراه با تمرین­های حل‌شده و نشده است.

 

هشت بهشت (گزيده گلستان سعدي)، كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، چاپ دوم، 1384
کتاب حاضر که در مجموعه گنجینه متون کهن با هدف آشنا ساختن نوجوانان و جوانان با گنجینه‌های ارزشمند فرهنگی فراهم آمده است، با دیباچه‌ای کوتاه و رسا در معرفی سعدی و آثار او، گزیده‌ای از گلستان را همراه شرح لغات، نقد و بررسی حکایت‌ها، زیبایی‌شناسی داستان‌ها و کلیدهایی برای درک و دریافت و شناخت هرچه بهتر گلستان و سعدی ارائه می‌دهد.

 

ادبیات مکتب­‌خانه­‌ای ایران (3 جلد) نشر رشدآوران، 1391

این کتاب سه جلدی حاوی 70 اثر از مهم‌ترین متون داستانی چاپ ‌سنگی مکتب‌خانه­های دوره قاجار است که برای اولین بار یکجا و در کنار هم منتشرشده‌اند. مؤلف در مقدمه‌ای مفصل به بررسی ریشه‌های لغوی کلمه مکتب، تاریخچه آموزش کودکان در ایران باستان، پس از اسلام، چگونگی آموزش زنان و همچنین بررسی انواع مکتب‌خانه‌ها و ویژگی‌های معلم مکتب‌خانه و جزئیات بسیار دیگر می­پردازد. هدف اصلی از جمع‌آوری این متون بیش از هر چیز احیا و در دسترس قرار گرفتن این‌گونه از ادبیات است. متن‌ها تصحیح‌شده است و نکات مبهم آن‌ها نیز با پانویس‌ها رفع شده است. مؤلفان بامطالعه در هر اثر، آن را روايت­شناسي و مستند­سازي و با مراجعه به متون، داستان­هاي مشابه را شناسايي و با اين آثار مقايسه كرده­اند. مآخذ داستا­ن­ها، ابيات، آيات و احاديث را نیز استخراج و در متن، پاورقی و یا مقدمه و نمایه­ها آورده­اند. برای هر متن معرّفی­نامه­ای شامل تبیین سبک ادبی، پدیدآورنده، مأخذ داستان، روایت­های مشابه، نسخه­شناسی و مباحث لازم دیگر آمده که آشنایی با متن را ممکن می­کند. برای سهولت دسترسی به متون و استفاده­ی بهتر از آن‌ها، نمایه­های چندگانه از نام­ها، جای­ها، واژگان و اصطلاحات، آیات و احادیث، امثال و اشعار در پایان آمده است. متن‌ها در دو بخش تقسیم‌بندی شده‌اند، متون نظم و نثر از هم جداشده‌اند و بر اساس محتوای تعلیمی، دینی، سرگرمی و اخلاقی می‌توان فصل‌بندی‌ها را پی گرفت. این هفتاد رساله، کتاب‌هایی بوده‌اند که بیشتر پس‌ازآنکه بچه‌ها باسواد می‌شدند و دوره‌های قرآن‌خوانی و الحمدخوانی را سپری می‌کردند، این رساله‌ها یا کتاب‌ها و جزوه‌های کوچک را می‌خواندند. به این کتاب‌ها یا جزوه‌ها، بچه‌خوان هم گفته می‌شد. این رساله‌ها، جزوه‌هایی کوچک درباره "عاق والدین"، "قصه عباس دزد" یا "خاله‌سوسکه" تا کتاب‌هایی بزرگ‌تر چون "ملک جمشید" و "حسین کرد" را شامل می‌شود و بیشتر در گروه ادبیات عامه جای می‌گرفتند. بخش دوم متونی است که در مکتب‌خانه‌ها تدریس می‌شدند. بخشی از داستان‌هایی که در این کتاب می‌خوانیم ازاین‌قرارند: توبه نصوح، حسنین، حیدر بیک قزلباش، خاله‌سوسکه، رستم‌نامه، شیخ ابوالپشم، عاق والدین، گرگ و روباه، موسی و سنگ‌تراش، موش و گربه، نان و حلوا، نان و سرکه، نصایح‌الاطفال یا شنگول، بهرام و گل‌اندام، جبرئیل جولا (نساج و نجار)، چهار درویش، چهل‌طوطی، خاور و باختر، خروس و روباه، خسرو دیوزاد، دزد و قاضی، دله و مختار، سبزپری و زردپری، شاهزاده هرمز، عباس دوس، حسین کرد شبستری، کلثوم ‌ننه، ملک جمشید و طلسم آصف، نجمای شیرازی، نوش‌آفرین‌نامه.

 

هفت منظر نشر رشد آوران، 1392

هفت منظر به تصحیح حسن ذوالفقاری و سیاوش مرشدی اثر مولانا عبدالله هاتفی خرجِردی/ خبوشانی (د. ۹۲۷ ﻗ.) از شاعرانِ بزرگ اواخر دورۀ تیموری و اوایل عصر صفوی است. این کتاب به‌عنوان دهمین عنوان مجموعه «منظومه‌های عاشقانه ادب فارسی» منتشر می‌شود. «درآمدی بر منظومه‌های عاشقانه»، «سراینده»، «متن هفت منظر هاتفی خرجردی»، «نمایه‌ها»، «واژگان، کنایات و ترکیبات»، «افراد، اقوام، مکان‌ها و کتاب‌ها»، «فهرست آیات شریفه»، «ضرب‌المثل‌ها» و «منابع» بخش‌های مختلف این کتاب هستند.

 

وامق و عذرا خواجه شعيب جوشقانى نشر چشمه، 1387

وامق و عذرا (به تصحیح حسن ذوالفقاری و پرویز ارسطو) منظومه‏اى است در بحر هزج مسدّس مقصور سروده‏ى خواجه شعيب جوشقانى از شاعران، خوش‏نويسان و اكابر و اعيان عصر صفويه است. شاعر منظومه را به تصريح خود در سال 1032 ق به پايان رسانيد. تعداد ابيات آن به تصريح شاعر 3305 بيت است. هدف خواجه شعيب از سرودن اين مثنوى آن بوده كه داستانى باستانى را لباس نو پوشاند. خواجه شعيب علّت انتخاب وزن خسرو و شيرين را براى مثنوى خود، قابليت‏هاى اين وزن براى عشق‏نامه‏ها مى‏داند.

 

بديع‌‏الزّمان‏‌نامه نشر چشمه، 1387

منظومه‏ى بديع‏الزّمان‏نامه (به تصحیح حسن ذوالفقاری و پرویز ارسطو) داستان عشقى و رزمى بديع‏الزّمان و قمرچهر است كه شاعرى ناشناس آن را در 3291 بيت و در بحر متقارب سروده است. شاعر اين منظومه را در هفتادسالگى خود در سال 1007 سروده است. نام منظومه به تصريح شاعر «بديع‏الزّمان‏نامه» است. ‏ممكن است نويسنده به حمزه‏نامه توجه داشته گرچه در داستان تصريح نمى‏كند و تنها بديع‏الزّمان را فرزند مسعودشاه معرّفى مى‏كند. اين داستان به لحاظ محتوا در حوزه‏ى داستان‏هاى عاميانه جاى مى‏گيرد و يكى از ويژگى‏هاى داستان‏هاى عاميانه ناتمام‏ماندن آن‌ها است. در ميان داستان‏هاى عاميانه كتابى است به نثر با عنوان «بديع‏الملك و بديع‏الجمال» كه شرح دليرى‏ها و جنگ‏ها و حوادث شاهزاده بديع‏الملك مصرى است كه عاشق بديع‏الجمال شاهزاده‏ى حلب مى‏گردد. اين داستان صرف‌نظر از مليّت عشّاق و برخى حوادث شباهت‏هايى با بديع‏الزّمان‏نامه دارد و از آن‏جايى كه بديع‏الملك و بديع‏الجمال بنابر قراين متأخر و مربوط به دوره‏ى قاجار است، ممكن است متأثر از اين كتاب بوده باشد. زبان و بيان منظومه نشان مى‏دهد، بديع‏الزّمان‏نامه از آثار متوسط اين دوران است. شاعر با انتخاب بحر تقارب و زبان حماسى، توصيفات خود را از شكل غنايى به حماسى بدل مى‏كند و ديگر از توصيفات طولانى منظومه‏هاى حماسى در اين اثر خبرى نيست. سراسر منظومه پر از بيان حوادث و وقايع داستانى.

 

بهرام و گل‌اندام نشر چشمه، 1387

داستان بهرام و گل‌اندام (به تصحیح حسن ذوالفقاری و پرویز ارسطو) منظومه‏‌اى است اثر امين‏‌الدين صافى سبزواری از شاعران قرن نهم. شاعر منظومه را به شمس‏الدّين محمّد حاكم فارس تقديم كرده است اين داستان جز شباهت اسمى هيچ شباهتى با داستان بهرام گور ندارد. شخصى به نام نصراللَّه خوانسارى خلاصه‏‌اى منثور از اين داستان را در سال 1308 فراهم آورده و چاپ كرده است. این داستان شرح عشق «بهرام»، فرزند پادشاه روم، به «گل‌اندام»، دختر شاه چین است که با تحمل دشواری‌های فراوان، سرانجام به معشوق می‌رسد. بن‌مایه‌های عامیانه داستان، شباهت آن را به داستان‌های عامیانه عصر صفوی کاملا نشان می‌­دهد.

 

حُسن و دل نشر چشمه، 1387

«حُسن و دل» يا «قصّه‏ى شاهزاده حُسن و شاهزاده دل»، (به تصحیح حسن ذوالفقاری و پرویز ارسطو) مثنوى رمزى و عاشقانه‌‏اى اثر مولانا محمّدبن يحيى سيبك نيشابورى است. شاعر از مشاهير و شاعران معروف قرن‏ نهم و معاصر شاهرخ تيمورى (850-789) است. تخلّص وى فتّاحى است. وى مردى فاضل، خطّاط و واقف علوم بود و در كتابخانه‏ى بايسنقرميرزا به كتابت اشتغال داشت وى در فن عروض استاد مسلّم بود و امير عليشير اين فن را از وى آموخت و فتّاحى در سال 853 درگذشت. مثنوی در بحر هزج مسدس سروده شده و فتّاحى آن را در سال 840 به پايان رسانده و شامل 5000 بيت مى‏گردد. فتّاحى خود داستان را «مطلع و مقطعش حل دقايق عشق‌بازی» مى‏داند. درون‌مایه‏ داستان، عشقِ «شاهراه دل» فرزند «عقل» به «شاهزاده حُسن» فرزند «عشق» است كه سرانجام پس از طى مهالك فراوان و جنگ‏هاى بسيار و مصائب گوناگون دل به حُسن مى‏‌رسد. بر مثنوى حُسن و دل فتّاحى تاكنون چندين نظيره به نظم و نثر نوشته‌شده است.

 

خورشید و مهپاره نشر چشمه، 1388

خورشید و مهپاره (به تصحیح حسن ذوالفقاری و جلیل اصغریان رضایی) منظومه‌ای عاشقانه، بزمی و عرفانی در ۳۶۸۰ بیت در بحر سریع است که در قالب مثنوی سروده شده و شیوه گفت‌وگوهای دلدادگان در این منظومه به تقلید از شیرین و فرهاد نظامی است. منظومه را میرزا محمدسعید طبیب قمی سروده ‌است. محمد سعید طبیب قمی متخلص به «حکیم»، پزشک ویژه شاه عباس دوم صفوی (پادشاهی: ۱۰۲۱ تا ۱۰۴۵ خورشیدی) و از شاعران دربار او بود. اين منظومه‌ بيشتر به داستان‌هاي عاميانه گرايش دارد و بن‌مايه‌هايشان متأثر از رمانس‌هاي عشقي است. میرزا سعید طبیب عشق خورشيد، پسر شاه ري، به مهپاره، دختر شاه عمان را در قالب مثنوی روايت مي‌كند. اين منظومه متأثر از منظومه‌هاي نظامي گنجوي خلق‌شده؛ به‌طوری‌که عشق ميان دو دلداده (خورشيد و مهپاره) مانند عشق شيرين و فرهاد نظامي، عشقي عفيف توصیف‌شده است.

 

معشوق بنارس نشر چشمه، 1388

يا «بحر وصال» يا «عاشق و معشوق» يا «ملك خورشيد و دختر شاه بنارس»(به تصحیح حسن ذوالفقاری و پرویز ارسطو) سروده‏ى ملامحمّد خطاى شوشترى، سرگذشت عشق عفيف و پاك جوانى ايرانى، اهل اصفهان و ساكنِ بنارس به نام ملك‏خورشيد است كه عاشقِ دخترِ شاهِ بنارس مى‏شود. سرانجامِ داستان نيز مرگ عشّاق و غرق‏شدن آن‌ها در درياست. منظومه شامل 1250 بيت و در بحر هزج، به وزن خسرو و شيرين نظامى سروده شده است،

محمّدبن محمّد صادق شوشترى متخلص به خطا از شعرا و علماى قرن 13-12 ه ايران و ازجمله نخستين كسانى است كه با علوم و معارف اروپايى فى‏الجمله آشنا شد و كتاب بزرگ او جام جهان‏نما كه اثرى دايرةالمعارف گونه است مشحون از فوايد تاريخى و اجتماعى است.

 

ليلى و مجنون مكتبى نشر چشمه، 1389

ليلى و مجنون (به تصحیح حسن ذوالفقاری و پرویز ارسطو) اثر مكتبى شيرازى (فوت 916) شامل حدود پنجاه فصل است كه باز به‌تصریح شاعر 2160 بيت است. عناوين هر فصل به‏صورت يك مصرع است كه پنجاه مصراع مربوط به پنجاه فصل كتاب 25 بيت شعر مستقل در بحر رمل مخبون است. مولانا مكتبى شيرازى از شاعران مشهور ايرانى سده‏هاى نهم و دهم هجرى است. عمده‏ى شهرت او به مثنوى «ليلى و مجنون» است كه در ميان نظيره‏هاى نظامى مقام والايى دارد.

 

هشت بهشت نشر چشمه، 1391

هشت بهشت (به تصحیح حسن ذوالفقاری و پرویز ارسطو) آخرين مثنوي از خمسه‌ي اميرخسرو دهلوي (651- ق 725) در بحر خفيف به تقليد از نظامي سروده شد. شاعر مثنوي را به سال 701 به پايان برد. مثنوي را به تشويق يكي از دوستانش به نام «علي» سرود كه ناقد آثارش نیز بود. مثنوي مثل آثار ديگر شامل حمد و ستايش خدا، درود بر روان مصطفي (ع)، معراج و درنهایت مدح نظام‌الدین اوليا و علاءالدین مسعود چشتي كه شاعر هشت بهشت را براي او و به نام او سروده است. اميرخسرو مثل هر مقلد ديگر ادعاي نوآوري داشته، ليكن تنها در هشت بهشت اين نوآوري ديده مي‌شود؛ زيرا روايت ليلي و مجنون، خسرو و شيرين و آيينه اسكندری نظم همان مطالب گذشته است و اميرخسرو جز توصيفات تازه‌تر كاري نمي‌توانسته انجام دهد، ولي در هشت بهشت ماجرا متفاوت است. زمينه‌هاي اصلي داستان‌ها ادبيات شفاهي و فرهنگ مردم است كه ریشه در عناصر و بن‌مايه‌هاي افسانه‌هاي ايراني و هندی دارد. امیرخسرو دهلوی از شاعران بزرگ فارسی‌گوی هندوستان و ملقب به «سعدی هند» و «طوطی هند» است.

 

قاف غزل نشر چشمه، 1383

کتاب با نگاهی اجمالی به سیر تاریخی غزل فارسی و ویژگی‌های این‌گونۀ شعری بهترین و ناب­ترین غزل‌های فارسی در هر دورۀ تاریخی را معرفی می‌کند. از قلۀ غزل فارسی حافظ شیرازی گرفته تا غزل‌های سیمین بهبهانی شاعر معاصر.

 

دیوان حافظ تهران، چشمه، 1381

این دیوان حافظ (با همكاري ابوالفضل علی‌محمدی)، باز چاپ دیوان حافظ به تصحیح محمد‌الحسینی متخلص به قدسی از حافظ‌پژوهان صاحب‌ذوق است که سالیان دراز نسخه‌های خطی بسیاری را جمع‌آوری و به خط خویش منقح کرد. قدسی طی مدت ۸ سال بیش از ۵۰ نسخۀ قدیم و جدید حافظ را بررسی کرد. این کتاب شامل مقایسه حافظ قدسی با چهار نسخه معتبر قزوینی، نیساری، سایه و خانلری نیز هست که دارنده این حافظ گویا هر پنج نسخه را دارد.

 

حافظ به روایت شهریار تهران، چشمه، 1381

علی‌محمدی در سال‌های پایانی زندگی شهریار تعدادی از غزلیات حافظ را با او خوانده، تفسیر و شرح شهریار بر آن‌ها را ضبط کرده و سال‌ها بعد به توصیۀ بسیاری ازجمله شفیعی کدکنی آن را به‌ چاپ سپرده است.

 

زبان و ادبیات عامۀ ایران انتشارات سمت، 1394

کتاب زبان و ادبیّات عامّة ايران برای استفاده در درس و گرایش ادبیات عامّه تألیف شده است. در تألیف کتاب ضمن جامعیت و اختصار، از منابع متنوع و جامع استفاده‌شده تا راهگشای مطالعات و تحقیقات بیشتر باشد. از نمونه‌ها و شاهد مثال‌های مختلف تا حد مقدور بهره گرفته‌شده تا دانشجویان به‌طور ملموس با انواع و گونه‌های ادب عامّه آشنا شوند. مؤلف کوشیده در کنار ارائۀ اطلاعات و دانش ادب عامّه، زمینه‌های لازم را برای تحقیق و مطالعۀ علمی نیز فراهم کند. روش‌های پیشنهادی در کنار روش‌های عام پژوهش در حوزۀ مردم‌شناسی، به‌طور خاص به کار طبقه‌بندی و تحلیل ادب عامّه می‌آید.

کتاب زبان و ادبیات عامه برای استفاده در درس اختیاری ادبیات عامه و گرایش ادبیات عامه در مقطع کارشناسی ارشد و در شش بخش تألیف شده است: بخش اوّل به کلیات اختصاص‌یافته و پنج فصل دارد. در این فصل­ها فرهنگ مردم (فولکلور) و انواع آن، گستره و اهمیت و ویژگی­های ادب عامه، رابطۀ ادب عامه و ادب رسمی و سیر مطالعات و تحقیقات ادب عامه بررسی می­شود. هدف این بخش ایجاد زمینه­های معرفی ادبیات عامه است. در بخش دوم ادبیات داستانی عامه شامل طبقه­بندی و انواع قصّه­ها، عناصر داستانی و ویژگی‌ها و بن­مایه­های قصّه‌های عامۀ فارسی خواهد پرداخت و در پایان مهم­ترین آثار ادبیات داستانی عامه بر اساس سیر تاریخی بررسی و معرفی خواهد شد. بخش سوم ادبیات نمایشی عامه را بررسی می­کند. در این فصل انواع نمایش­های آیینی دینی و ملّی معرفی می­شود تا تنوع نمایش در ایران نشان داده شود. بخش چهارم ادبیات غیرروایی عامه شامل ضرب­المثل­ها، چیستان، ­یادگارنویسی، ماشین نوشته‌ها و گورنوشته­ها است. این بخش را در مقابل ادبیات روایی و داستانی آوردیم. در بخش پنجم ادب منظوم عامه، ويژگى‌ها، قالب­ها، جنبه­های بلاغی و هنری حوزۀ جغرافیایی و انواع و گونه­های آن معرفی می­شود. هدف این فصل معرفی شعر عامه و تنوع آن نسبت به شعر رسمی و مضامین و موضوعات اشعار عامه است. بخش ششم به معرفی زبان عامه، ویژگی­ها، گونه­های اجتماعی و جغرافیایی سپس اجزا و مواد زبان عامه چون واژگان، اصطلاحات و زبانزدها، كنايه‏ها اختصاص دارد. آخرین بخش شیوه­های گردآوری، طبقه­بندی و مطالعات علمی ادب عامه است که خود راهنمای عمل برای مطالعات میدانی و عملی است.

در تألیف کتاب ضمن جامعیت و اختصار، از منابع متنوع و جامع استفاده‌شده تا راهگشای مطالعات و تحقیقات بیشتر باشد. از نمونه­ها و شاهد مثال­های مختلف تا حد مقدور بهره گرفتیم تا دانشجویان به­طور ملموس با انواع و گونه­های ادب عامه آشنا شوند. مؤلف کوشیده در کنار ارائۀ اطلاعات و دانش ادب عامه، زمینه­ای لازم را برای تحقیق و مطالعۀ علمی نیز فراهم کند. روش­های پیشنهادی در کنار روش­های عام پژوهش در حوزۀ مردم‌شناسی، به­طور خاص به کار طبقه­بندی و تحلیل ادب عامه می­آید.

 

بهار دانش نشر رشد آوران، 1392

بهار دانش (تصحيح با همكاري عباس سعیدی) تألیف (1061) عامیانه و کهن هندی به زبان فارسی با درون­مایۀ عشقی است. کتاب بهار دانش از آثار ادبیات فارسی در هند و ازجمله پرخواننده­‌ترین متون ادبی است که بیش از سیصد نسخه­‌ خطی و چندین شرح و فرهنگ از آن در دست است. در شبه‌قاره این کتاب جزو کتاب‌های درسی مکتبخانه‌ها محسوب می­شود. ­

 

چهار درویش انتشارات ققنوس 1394

قصۀ چهار درویش یکی از افسانه‏هاى منثور كهن ايرانى و از داستان‏هاى عامۀ مشهور پرخواننده، نقالی و محبوب مردم است. از این افسانه تاکنون ده­ها تحریر مکتوب متعلق به سه سدۀ گذشته در دست است. تحریر این چاپ قدیم­ترین نسخۀ تاریخ‌دار به سال 1163 و مربوط به عصر صفوی است. چندین روایت شفاهی نیز دارد و این نشانگر آن است که در محافل و قهوه­خانه­ها و شب­نشینی­ها خوانده و روایت می­شده است. این اثر مشتمل بر پنج قصه دربارۀ آزادبخت، شاه روم و چهار درويش جهانگرد، فرزندان ملك‏التّجار يمن، شاهزادۀ فارس، شاهزادۀ عجم و پادشاه چين است كه داستان‏هاى خود را براى هم بازگو مى‏كنند. این داستان مثل بسیاری از داستان‌های عامه نویسندۀ مشخص ندارد و اغلب راویان، آن را با لحن و سبک خود روایت یا بازنویسی کرده­­اند که گاه نام خود را آورده یا نیاورده­اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دانشکده عمران و راه و شهرسازی

 

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

 

انجمن خیرین راه و ترابری